Soru 1:
Tatile çıkmamanın çalışanlar üzerindeki etkileri nelerdir? Tatil
yapan çalışanın kendine, çalıştığı kuruma ve işine nasıl katkıları
olur?
Cevap 1:
İşsizlik. Yaşam standartının altında para kazanmak… en ağır stres
faktörlerinin başında olmakla birlikte çalışmak, iş sahibi olmak da
hangi sektör olursa olsun bedensel yada zihinsel aktiviteyi,
çalışmanın kişiler arası gerektirdiği bilinmektedir. Aşırı zihinsel
ve bedensel uğraş enerji gerektiren kişiler arası ilişkiler bütün
bir yıl boyunca insanların yorulmalarına, tükenmelerine, aşırı
şekilde de gerilime yol açmaktadır. Dinlenmek kişinin zihinsel,
bedensel ve duygulanımsal gevşemesini sağlamaktadır. Zihinsel,
fiziksel ve duygulanımsal gerginliklerin yol açtığı duruma biz
“tükenme sendromu” diyoruz. Tükenme sendromu dikkatin dağılmasına,
iş veriminin düşmesine, sürgit devam eden gerginliklerin ve
streslerin geri dönülmez biçimde bedende organsal değişikliklere yol
açmaktadır. Örneğin hipertansiyon, spastik kolon…
Tatil yapan çalışan dikkat ve konsantrasyonunu toplar, bedenini
dinlendirir, zihinsel ve bedensel gerginliklerini giderir, beynini
dinlendirir, enerji toplar… sonuç olarak tatil yapan çalışanlar
işyerlerine daha enerjik, gerginliklerden arınmış şekilde döner ve
daha verimli olurlar.
Soru 2:
Çalışanların yıllık izinleri en az ne kadar sürmelidir. İzin
sürelerinin tamamı bir seferde mi kullanılmalı, yoksa bölünmesi mi
daha sağlıklı olur? Bölünecekse ne kadar arayla yapılmalıdır?
Cevap 2:
Bütün dünya literatürü insanların yıl içinde hafta sonları dışında
da daha uzun süreli dinlenmeler yapmaları gerektiğini ortaya
koymuştur.Yıllık tatiller yılın herhangi bir zamanında yapılabilir.
Yılda 1 ya da 2 kez de yapılabilir. Ancak başarıya dönük,
mükemmeliyetçi ve titiz kişilik yapıları gösteren A TİPİ KİŞİLİK’ de
tatile başladıklarından 3 gün sonra dinlendikleri ve tatil bitimine
3 gün kala tekrar işleriyle ilgili planlamalar yaptıkları
görülmüştür. Bu sebeple tatiller 1 hafta olmamalıdır. 1 haftalık
tatil bu kişilik yapısı için yeterli olmayacaktır. Tatil süreleri en
az 15 gün olmalıdır. İzinleri bölünerek kullanılmasından çok tek
seferde kullanılması işten ve gerginliklerden iyice uzaklaşmayı
sağlayacağından daha sağlıklıdır.
Soru 3:
İzinler mutlaka yaz aylarında mı yapılmalıdır? İzinlerin
kullanılması için en uygun dönem hangisidir?
Cevap 3:
Bu daha çok ilgi alanlarına göre belirlenebilecek bir tercihtir. Kış
mevsiminden ve kış sporlarından hoşlananlar kışı, yazdan, güneşten,
denizden, sıcaktan ve yaz sporlarından hoşlananlar yaz mevsimini
tercih etmelidirler. Ülkemiz bir kuzey yarım küre ülkesi olduğundan
güneş ışığının yaz aylarında dik gelmesi güneş ışığından
yararlanmanın insan ruh sağlığı üzerinde olumlu etkilerinin
olduğunun ortaya çıkması ve ülke olarak şartlandığımız sistemin
(eğitim-öğretim dönemleri) yaz aylarındaki tatile odaklanmış olması
tatil deyince yaz mevsimini akıllara getirmektedir. Ancak tatil
ayaklarını uzatmak değildir. Bu sebeple bir mevsime bağlanamaz. Yaz
tatilleri giyecek, konaklama… anlamında biraz daha masrafsızdır
yalnızca. Tatil zihnin boşalmasıdır. Amaç bu olursa hangi mevsimin
tatil için uygun olacağı önemini yitirir.
Soru 4:
Çalışanlar tatillerini nasıl değerlendirmelidir?
*Tatile kimlerle çıkmaları daha iyi olur? (aile, arkadaş, yalnız)
*Tatilde nereye gidilmeli? (deniz, güneş, kum, yeni yerler, kültür
gezileri)
Cevap 4:
Mümkünse evli çiftler çekirdek aile olarak tatile çıkmalıdırlar.
Fazlaca kişiler arası ilişkiler gerektiren tatiller yorucudur.
Özellikle büyük ailelerle tatile çıkılmamalıdır. Yalnız tatil bizce
en çok tercih edilendir. Ya da en fazla 1 arkadaş olmalıdır.
Tatillerde eğer uzaktaki akrabalar (kök aile) ziyaret edilirse bu
mutlaka duygusal rahatlama sağlayacaktır.
İyi bir dinlenme ve zihinsel arınma için yüzme gibi aktiviteler
küçük çapta bedensel dış uyarı verdiklerinden dolayı zihnin
boşalmasına, beynin dinlenmesine yardımcı olurlar. İç dünyadan gelen
olumsuz uyarıları durdurucu fonksiyonudur bu. Masaj, spor( golf,
tenis,at binme, okçuluk, dağcılık, yürüyüş, plaj voleybolu…) gibi
aktivitelerinde iç dünyadan gelen olumsuz uyarıları bastırdığı,
zihinsel fikirlerden arındırdığı, geleceğe dönük plan ve projelerden
uzak tuttuğu için gerçek bir fayda ve dinlenme sağladığı ortadadır.
Soru 5:
Dinlenmek ve tekrar işine döndüğünde verimli çalışabilmek için neler
yapılmalıdır? Örneğin çok yoğun çalışan yöneticilere- telefonlarını
kapamaları gibi tavsiyeleriniz nelerdir?
Cevap 5:
Eğer gerçekten bir zihinsel boşalma arzu ediyorsanız dış dünyadan
gelecek uyarıcıları mutlaka kapatınız. Televizyon, gazete, cep
telefonu, bilgisayar, mail… gibi dış uyaranları en az 5 gün
kapatınız. Ve tatilin bitmesine 3 gün kala asla gelecek planlamaları
yapmayın ve zihinsel meşguliyetlere sebep olacak zihinsel, bedensel
ve duygulanımsal aktivitelerden uzak durmaya çabalayın.
Soru 6:
Tatil için mesleklere göre farklılıklar yaşanıyor mu? Örneğin IT ya
da finans çalışanları, mühendis, işçi, nereye gitmelidir, tatilini
nasıl değerlendirmelidir?
Cevap 6:
Bedensel biçimde yorgunluk hissedenler bedensel dinlenmeyi, zihinsel
yorgunluk hissedenler zihinsel dinlenmeyi tercih etmelidirler. Ancak
tatilcileri tek bir konuda özellikle uyarmak istiyorum. Eğlence ve
tatil merkezlerinin sunduğu yapay öğretilerden uzak durun kendinizi
doğal halinize bırakın.